Integrimi gradual i Maqedonisë: Urë drejt BE-së apo fazë pritjeje?

Konteksti gjeopolitik dhe presioni mbi Brukselin

Ish-Ministri i Jashtëm, Nikolla Dimitrov, vlerëson se debati aktual mbi integrimin gradual të Maqedonisë së Veriut zhvillohet në një kontekst shumë të ndjeshëm gjeopolitik.
Ai thekson se agresioni rus kundër Ukrainës dhe përpjekjet e Bashkimit Evropian për të dërguar sinjale konkrete Kievit, kanë krijuar një presion të madh mbi institucionet evropiane.

“Ekziston një presion i madh, duke pasur parasysh agresionin rus dhe përpjekjet për të ndaluar luftën, për të gjetur diçka të prekshme dhe vërtet domethënëse për t’i dhënë Ukrainës. Në disa nga tekstet e draftit që arrijnë publikun, madje u përmend edhe anëtarësimi vitin e ardhshëm për Ukrainën”, tha Dimitrov në “Top Tema” në Telma.

Udhëheqja ukrainase e konsideron anëtarësimin në BE si kauzën dhe shpresën për të ardhmen e vendit, duke e vënë çështjen në fokus kudo, që nga takimet në Talin deri te institucionet evropiane.

Perspektiva për Maqedoninë e Veriut

Dimitrov vlerëson se pas më shumë se 21 vjetësh statusi kandidat, çdo hap konkret drejt integrimit do të ishte më i mirë se status quo-ja aktuale:

“Perspektiva jonë mbi ide të tilla, pas gjithë këtyre viteve si vend kandidat, sa kemi bërë, për 21 vjet? Mendoj se çdo gjë konkrete është më e mirë se status quo-ja. Çdo gjë që do të na jepte akses, veçanërisht në fondet e kohezionit dhe integrim sektorial, është më e mirë se të mos bëjmë asgjë”, tha Dimitrov.

Ideja e integrimit gradual rihapi dilemën: A është ky një hap real drejt Bashkimit Evropian apo një fazë pritjeje pa garanci për anëtarësim të plotë?

Debati publik dhe menaxhimi i pritshmërive

Në emisionin “Direktno” në Telma, debatuan Dimitrov dhe analisti Marko Troshanovski nga Instituti për Demokraci “Societas Civilis”.

Troshanovski paralajmëroi se çështja e integrimit evropian duhet trajtuar me kujdes, për shkak të zhgënjimeve të akumuluara në opinionin publik:

“Ecim mbi vezë kur bëhet fjalë për temën e integrimit evropian. Nëse nuk i menaxhojmë pritshmëritë siç duhet, mund t’i shtojmë dëmet kredibilitetit tashmë të lënduar të BE-së në vendin tonë”, deklaroi ai.

Debati për modalitete më funksionale të zgjerimit nuk është më vetëm akademik ose i organizatave “think-tank”, por po bëhet pjesë e agjendës politike në Bruksel.

Zgjidhjet e mundshme dhe roli i veto-s

Në javët e ardhshme, Komisioni Evropian pritet të publikojë raportet vjetore dhe politikat publike për zgjerimin, ku mund të konkretizohet ndonjë nga zgjidhjet e propozuara.

Një nga idetë që po shqyrtohet është kufizimi i mundësisë së vendeve të reja anëtare për të vendosur veto, me qëllim të zvogëlimit të bllokadave nga vendet ekzistuese:

“Dobësimi i mundësisë së shteteve për të vendosur veto nuk do të thotë heqja e së drejtës së votës, por vota e tyre nuk do të jetë vendimtare. Ende nuk dihet se si do të përpunohet kjo”, shpjegoi Troshanovski.

Ai shtoi se çdo ndryshim do të kërkojë pëlqimin e të gjitha vendeve anëtare dhe se zbatimi duhet të përfshijë garanci të brendshme për të mbrojtur vendin nga abuzimet e mundshme në të ardhmen.

Ura gradualiteti: avantazhe dhe pasiguri

• Avantazhe: mundësi për integrim sektorial, akses në fondet e kohezionit, përmirësim gradual i statusit të vendit.
• Pasiguri: nuk garanton anëtarësim të plotë, mund të krijojë pritshmëri të larta të paplotësuara tek qytetarët, rrezik i zhgënjimit dhe lëndimit të kredibilitetit të BE-së.

Troshanovski thekson se vendimet konkrete politike do të jenë vendimtare për fatin e procesit, ndërsa Dimitrov thekson se çdo hap konkret është më i mirë se të mos bëhet asgjë.

Procesi i integrimit gradual po hyn në një fazë më konkrete, ku politikat dhe vendimet politike në Bruksel do të përcaktojnë drejtimin real të vendit.
Qytetarët dhe institucionet duhet të jenë të vetëdijshëm se çdo hap ka avantazhet dhe rreziqet e veta, ndërsa dialogu dhe menaxhimi i pritshmërive janë çelësi për të ruajtur besimin në procesin evropian. Gazeta Flaka

40

SONDAZHI

Si e vlerësoni veprimin e Artan Grubit për vetëdorëzim para drejtësisë?

Veprim i duhur për t’i dhënë hapësirë drejtësisë

Veprim politik për të kamufluar drejtësinë

• 
• 
• 
• 
• 
• 
•