Projekt evropian me rrezik për jotransparencë? Levica kritikon VMRO-DPMNE-në

Partia opozitare ngre shqetësime për transparencën, menaxhimin dhe kontrollin e rreth 21 milionë eurove të parapara për projektin. Sipas Levicës, modeli i propozuar ligjor rrezikon të krijojë hapësirë për ndikim politik dhe shpërndarje jotransparente të mjeteve publike.

Partia opozitare Levica ka kritikuar mënyrën se si po përgatitet realizimi i projektit “Shkupi – Kryeqyteti Evropian i Kulturës”, duke akuzuar VMRO-DPMNE-në se rrezikon ta shndërrojë këtë mundësi historike në një projekt të politizuar, pa transparencë dhe me kontroll të kufizuar publik.

Sipas Levicës, ndërkohë që autoritetet e Shkupit përgatiten ta prezantojnë qytetin si kryeqytet evropian të kulturës, Komisioni Evropian ka evidentuar mangësi serioze në transparencën e menaxhimit, stabilitetin e financimit, realizimin në kohë dhe bashkëpunimin me aktorët kulturorë.

Nga kjo parti vlerësojnë se, në vend që projekti të shërbejë si mundësi për transformimin e mirëfilltë të jetës kulturore në kryeqytet, ekziston rreziku që ai të shndërrohet në një projekt të kontrolluar politikisht, ku karakteri evropian do të mbetet vetëm në emërtim, ndërsa praktikat e vendimmarrjes së mbyllur do të vazhdojnë.

Shqetësimet për 21 milionë eurot dhe prokurimet publike

Një nga çështjet kryesore të ngritura nga Levica është korniza ligjore e propozuar për realizimin e projektit, i cili kap vlerën prej rreth 21 milionë eurosh.

Sipas partisë, me zgjidhjen e propozuar ligjore, Fondacionit që do të menaxhojë projektin i parashihet mundësia të realizojë prokurimet jashtë regjimit të përgjithshëm të Ligjit për Prokurime Publike.

Levica konsideron se një përjashtim i tillë dobëson mekanizmat e kontrollit publik dhe konkurrencës, duke krijuar rrezik për menaxhim jotransparent të mjeteve buxhetore.

Partia e cilëson këtë si veçanërisht shqetësuese, duke rikujtuar se pikërisht në raportin e vitit 2026, Komisioni Evropian ka evidentuar mungesë progresi në fushën e prokurimeve publike.

Sipas Levicës, pas kritikave dhe reagimeve publike të kësaj partie, propozim-ligji i kontestuar është tërhequr përkohësisht.

Kërkohet përfshirje e skenës së pavarur kulturore

Një tjetër shqetësim i ngritur lidhet me përqendrimin e vendimmarrjes në një rreth të ngushtë drejtues, ndërkohë që skena e pavarur kulturore, autorët, artistët dhe organizatat që prej vitesh kontribuojnë në jetën kulturore të Shkupit, sipas Levicës, nuk kanë garanci të mjaftueshme për pjesëmarrje reale në projekt, shkruan Gazeta Flaka – Maqedoni.

Nga partia parashtrojnë pyetje lidhur me mënyrën se si do të përzgjidhen projektet që do të financohen, cilat kritere do të zbatohen, si do të lidhen kontratat dhe kush do të mbikëqyrë shpenzimin e mjeteve.

Levica paralajmëron se modeli i propozuar mund të krijojë hapësirë për shpërndarje jotransparente të fondeve, ndikim politik dhe favorizim të aktorëve të caktuar kulturorë.

Paralajmërimet evropiane nuk janë të reja

Në reagimin e saj, Levica rikujton se shqetësimet për menaxhimin e projektit janë ngritur edhe gjatë monitorimeve të mëparshme.

Sipas partisë, paneli evropian i ekspertëve kishte kërkuar informacione më të hollësishme për strukturën organizative, garancitë financiare, programin, buxhetet dhe mekanizmat për monitorimin e realizimit të projektit.

Ndërkaq, në raportin e vitit 2026, Komisioni Evropian ka ritheksuar rëndësinë e menaxhimit transparent, financimit të qëndrueshëm, realizimit në kohë dhe bashkëpunimit me aktorët kulturorë.

Levica paralajmëron se statusi i Shkupit si Kryeqytet Evropian i Kulturës nuk duhet të shërbejë si justifikim për shmangien e mekanizmave të kontrollit dhe llogaridhënies në shpenzimin e parave publike.

Partia bën të ditur se do të insistojë në publikimin e plotë të vendimeve, kontratave, kritereve të financimit dhe rrjedhave financiare, si dhe në përfshirjen e mirëfilltë të skenës së pavarur kulturore në të gjitha fazat e projektit.

Sipas Levicës, suksesi i këtij projekti nuk duhet të matet vetëm përmes manifestimeve dhe promovimit ndërkombëtar, por edhe përmes transparencës, përfshirjes së komunitetit artistik dhe përfitimeve afatgjata për jetën kulturore të Shkupit. Gazeta Flaka

22

„Duke pasur parasysh protestat në shtetet e rajonit dhe të botës, a mendoni se edhe Maqedonia e Veriut do të përfshihet në këtë valë të protestave sociale?“

Po, është koha.

16

Jo, nuk mendoj.

6

Nuk ka arsye për të protestuar.

0